Intussen is het weer omgeslagen, het is koud buiten.
Toch raad Nathalie aan om elke dag even een frisse neus te gaan halen. “Even wat vitamine D opdoen buiten. Ook al lijkt de natuur in rust, stil is het allerminst. Er is zoveel te zien als je goed kijkt. Deze winter is anders. En dat merk je overal.”
Binnen groeit het groen
Op de vensterbank heeft Nathalie samen met de kinderen een kleine microtuin aangelegd waar verschillende kiemgroenten groeien. “Elke dag eten we kleine vitaminebommetjes op brood of door de salade. Simpel, snel en voedzaam. Je ziet ze steeds vaker: kiembakjes van Elho, of mooie glazen varianten van Dille & Kamille. Een klein stukje moestuin midden in huis en ontzettend leuk om samen met kinderen te doen. Biologische zaden van bijvoorbeeld de Peuleschil zijn heerlijk! Ook de oesterzwammen doen het fantastisch. Ze zijn inmiddels aan hun tweede ronde begonnen.” Ze voedt de hongerige starterculturen: zuurdesem, kefir en kombucha. Ook ruikt ze nog even aan de verse zuurkool die staat te fermenteren. “Er is zoveel mogelijk met voeding!”
De bijen gedragen zich anders
In het Natura2000-gebied in Loosdrecht, op de boerderij van KipEigen houdt Nathalie bijen op biologisch-dynamische wijze. “In een normale winter zitten mijn bijen strak tegen elkaar aan in de ‘wintertros’: een levend, kloppend hart van warmte, diep in de kast, waar de werksters om beurten de koningin warmhouden. De jonge bijen dichtbij de koningin en de oudere bijen aan de buitenrand. Ze trillen hun vliegspieren zonder de vleugels te bewegen, wat warmte oplevert. Soms wel tussen de vijftien en tweeëndertig graden. Ze bewegen nauwelijks, verbruiken weinig energie en teren rustig op hun honingvoorraad tot het voorjaar.”
De natuur is in de war
Maar dit jaar was het ongewoon warm aan het begin van de winter. Dat maakte de natuur in de war, volgens Nathalie. “Bij temperaturen van vijftien graden en hoger vliegen de bijen uit. Ze denken: het is voorjaar. Terwijl er nauwelijks dracht is. Gelukkig staan er op de boerderij nog enkele bloeiende planten, maar de lucht blijft verraderlijk koud. Onder de 15 graden kunnen bijen eigenlijk niet goed vliegen. Ze koelen af, raken uitgeput of sterven vlak voor de ingang.” Intussen is het weer omgeslagen en is het koud. Ondanks alle voorbereidingen en isolatiemaatregelen bleven Nathalie’s bijen niet in leven. “Al doet het pijn, de natuur is ook observeren, vertrouwen en loslaten.” Vol goede moed hoopt ze dat ze komend jaar opnieuw een zwerm kan vangen, zodat de boerderij weer kan rekenen op de belangrijke bestuiving.
De zomer in huis
In de voorraadkast bewaart Nathalie de zomer. De geweckte jams, compotes en siropen worden gretig gebruikt. Potjes die maanden geleden met zorg zijn gevuld, komen nu perfect van pas. Ook de pressure can-groenten, bonen, soepen en bouillons, vinden regelmatig hun weg naar de pan. De laatste appels en aardappels liggen in de koelkast geduldig te wachten. Wat een rijkdom!” Puur en onbewerkt eten uit eigen tuin: dat is waar Nathalie haar gezin mee wil verwennen. Ze neemt haar kinderen mee in het proces. “Ze staan maar wat graag in de keuken mee te kokkerellen en vooral alles te proeven. Hopelijk kan ik jou hiermee ook inspireren! Het hoeft helemaal niet moeilijk te zijn. Het is vaak makkelijker dan je denkt, ook in een druk gezin is er van alles mogelijk.”
Ook zo’n uitdaging aangaan in de keuken? Voor het gemak, voor verbinding met de seizoenen of om te experimenteren? Bezoek de Instagrampagina van Nathalie’s Moestuin voor verschillende makkelijke recepten.